Hans Bloemendal

op maandag, 31 mei 2021

In de synagogedienst heeft een chazan, voorzanger een grote rol, haast alle gebeden en psalmen zingt hij in het Hebreeuws. Een van de bekendste voorzangers in Nederland was Hans Bloemendal.

Hij werd in 1923 geboren in Duitsland in Fulda uit Nederlandse ouders. Zijn orthodox-joodse ouders gaven hem een orthodoxe opvoeding. Hij was van jongs af aan lid van het sjoelkoor van de lokale synagoge. Hij wilde graag solozingen en toen een van de solozingers de baard in de keel kreeg, greep Bloemendal zijn kans. De combinatie van zijn joodse opvoeding en de muzikale opleiding zouden essentiële voorwaarden zijn om chazan te worden.

Toen hij naar de middelbare school moest, stuurden zijn ouders hem naar Nederland, want in 1935 mochten Joodse kinderen in Duitsland niet meer naar de middelbare school. Zijn ouders kwamen na de Kristallnacht in 1938 ook naar Nederland. In de oorlog werden ze gearresteerd en naar Duitsland getransporteerd. Zij zijn niet teruggekomen. Hans kon als enige van de familie onderduiken. Hij zat ondergedoken bij een katholieke familie in Alphen aan de Rijn. Hij studeerde na de oorlog organische chemie in Amsterdam, promoveerde en solliciteerde bij de katholieke universiteit in Nijmegen. Aartsbisschop Alfrink moest toestemming geven voor de benoeming van een Joodse hoogleraar. Hij heeft daar tot zijn pensioen gewerkt. En dat terwijl hij ook wel operazanger had willen worden

Toen de voorzanger van de synagoge aan de Jacob Obrechtstraat (de Rav Aron Schustersynagoge) er in 1949 kort voor de Joodse feestdagen mee ophield, noemden de leden Bloemendal als kandidaat. Omdat hij niet alle melodieën kende, klopte Bloemendal aan bij de weduwe van een andere voorzanger. Zij zong melodieën voor die Bloemendal noteerde, en vervolgens meenam naar de synagoge. Hij slaagde en mocht aanblijven. In de periode dat hij aan de Amsterdamse universiteit studeerde, nam Bloemendal zanglessen bij Herman Scheij en operazangeres Corrie Bijster. Hij beschouwde Bodi Rapp als zijn grootste leermeester, die ook grootheden als Elly Ameling en Aafje Heynis onder haar hoede had. Hij kwam toen geregeld met anderen bijeen om delen uit opera’s te zingen.

Uiteindelijk heeft Bloemendal ruim zestig jaar als chazan voorgezongen. Dit is een unicum binnen het Nederlands chazanoet dat teruggaat tot 1615. Gedurende zijn zangcarrière is er veel van zijn muziek uitgegeven. Tezamen met zijn concerten heeft dit hem grote nationale bekendheid bezorgd. Hij is 7 oktober 2015 overleden.

Hier een opname van hem: Kol Nidrei (Stem van berouw), een Aramees lied dat gezongen wordt op Grote Verzoendag

Hans Bloemendal – Kol Nidrei – YouTube

 

©Nel den IJssel-Groen,

Bron: NIW oktober 2009

 

M. TreurenHans Bloemendal