Joodse gemeente in Rome

op donderdag, 17 juni 2021

De Joodse gemeente in Rome bestond al rond de jaartelling, Rome was toen de hoofdstad van een groot rijk en ook inwoners van Israël beproefden hun geluk en vestigden zich in Rome.

De Joden vestigden zich net als alle andere vreemdelingen in de wijk aan de overkant van de Tiber: Trastevere. Ze waren werkzaam als kooplieden en handelaars. Na de dood van Christus was Rome een van de plaatsen die bezocht werden door Paulus en andere apostelen. In het jaar 44 stuurde keizer Claudius de Joden weg omdat zij op aanstoken onlusten veroorzaakten. Tijdens het bewind van keizer Nero mogen de Joden weer terugkeren. Ze treffen dan een grote christelijke gemeente aan in Rome. Aan hen schreef Paulus in Korinthe de brief aan de Romeinen waarin hij het heeft over het samenleven van de Joden en Christenen.

In het jaar 400 wordt het christendom de staatsgodsdienst, vanaf dat moment wordt de situatie voor de Joden moeilijker. De diverse pausen gaan verschillend om met de Joden in Rome. In 1555 vaardigt Paus Paulus IV een bul uit waarin hij de Joden liefderijke omgang met christenen ontzegt. Hij laat aan de Tiber een getto inrichten waar zij de volgende drie eeuwen zouden wonen. Ze mochten alleen nog handel drijven in tweedehands kleding en oud ijzer. En werden verplicht wekelijks naar een preek in de kerk te luisteren. In 1870 laat Paus Pius IX de muren van het getto omlaag halen. Op de plaats van het getto staat nu de hoofdsynagoge van Rome. De synagoge stamt uit 1904 en is een indrukwekkend gebouw met moderne versieringen aan alle muren. Aan de buitenkant lijkt de synagoge op een kerk. In de kelder is een museum met kostbare en unieke Toramantels, oude handschriften en boeken.

In 1986 bezocht (De Poolse) Paus Johannes Paulus II de synagoge en ontmoette de toenmalige opperrabbijn van Rome. Hij was de eerste Paus die een bezoek bracht aan een Joodse synagoge. Het meer dan 25 jaar durende pontificaat van JPII heeft voor de Joodse gemeenschap diepe betekenis gekregen door zijn bezoek aan de synagoge van Rome en zijn bezoek aan Israël. In het enkele dagen na zijn dood gepubliceerde testament van de paus staat de toenmalige opperrabbijn van Rome vermeld aan wie de Paus zijn dank uitbrengt. Aan het bezoek van de Paus is nog wel een mooi verhaal verbonden, want er moesten van tevoren allerlei afspraken gemaakt worden voor de gebeurtenis kon plaatsvinden. Zo zou de rabbijn het niet over Israël hebben en de Paus zou geen kruis dragen. Resultaat was de rabbijn inderdaad zijn mond hield over Israël en dat de Paus gewoon zijn kruis droeg.

 

 

©Nel van den IJssel-Groen, 015 310 9410, nelvandenijssel@hetnet.nl  Bron:

Dominicus Reisgids Rome, informatie rondleiding synagoge Rome

 

M. TreurenJoodse gemeente in Rome