Narcist

op donderdag, 07 januari 2021

In zijn commentaar op het Mattheüs-evangelie zegt Calvijn dat Herodes ‘een niet alledaagse slimheid’ bezat en ook nog eens werd gekenmerkt door ‘een zeldzame grootheid van ziel.’

‘Een beschermer van kunsten en wetenschappen’ las ik verder. Een spoor van vestingen, weelderige paleizen en zelfs twee gloednieuwe steden, Caesarea en Sebaste, lijkt dit te onderstrepen. Hij restaureerde de Tempel, liet marmer aanbrengen om de muren te verfraaien en bedekte het dak met goud!
Groots was het gebaar dat Herodes maakte toen er hongersnood heerste in Israël. Al zijn goud en zilver deed hij weg om er in Egypte, de graanschuur van de oudheid, koren van te kopen om de hongerende bevolking te voeden.

Herodes was ook meedogenloos. Zo liet hij zijn vrouw, Mariamme, en twee van zijn zonen van het leven beroven. Hij zag overal om zich heen leeuwen en beren, hij leed aan paranoia. Wanneer het bericht hem bereikt dat er een groep vreemden in Jeruzalem is  aangekomen op zoek naar de pasgeboren ‘Koning der Joden’ is hij meteen in alle staten.
‘Hij ontstelde’. Herodes is eigenlijk altijd bang. Zijn naam komt van een werkwoord dat ‘trillen’, of ‘beven’ betekent. Hij veinst het Kind ook te willen aanbidden. En u weet de rest. Hoe hij de kinderen van Bethlehem heeft vermoord.

Hoe komt iemand zo? Zo wantrouwend, zo op zijn hoede? In Herodes is het kind vermoord. Hij kan niet vertrouwen, hij kent geen zelfvertrouwen. Wij zouden hem misschien typeren als een narcist. Iemand die bewonderd wil worden, die grote gebaren kan maken maar die als zijn positie in het geding is zonder pardon en relativeringsvermogen toeslaat.

In de Verenigde Staten is gisteren een aanslag op de democratie gepleegd. De democratie is ook een kind! De spelregels, de instituties, het vertrouwen in elkaar, -die dingen zijn kwetsbaar, behoeven bescherming. Je kunt er geen spelletje mee spelen. Het wantrouwen dat Trump al vier jaar verspreidt is een gif dat alles ontwricht. Er is veel wijsheid, geduld, ‘niet alledaagse slimheid en zeldzame grootheid van ziel’ voor nodig om het land hiervan te genezen.

 

 

 

M. TreurenNarcist