Waar wil Jezus ons hebben? Dat denk ik voortdurend als ik de Bergrede lees. Het is echt een stuk tekst om over te peinzen, maar ook om met elkaar in de gemeente over te discussiëren. Dat doen we te weinig. Verwachten we daar niets meer van? Het leven is toch geen gesneden koek? We hebben een kompas nodig in deze verwarrende tijd.
‘Verzet je niet tegen wie je kwaad doet, maar keer diegene die je op de rechterwang slaat, ook de linkerwang toe’ (Matth.5:38) Dat zijn indrukwekkende woorden. Te meer omdat Jezus ervoor instaat en ernaar gehandeld heeft. Het zijn zo bezien kruiswoorden. Net als al het andere wat Hij zegt hebben ze Jezus aan het kruis gebracht. Daar krijgen ze hun volle betekenis.
Geweldloze weerbaarheid in zijn voetspoor kan veel kwaad overwinnen. We zijn vaak weinig laconiek en laten ons te snel verstoren. Humor, jezelf en je tegenstander(s) kunnen relativeren is een krachtig wapen. Dat we zoals er in Gal.6:5 staat elkaars ‘lasten dragen’, elkaars zwakten en zonden op ons nemen, de weg van Christus volgend, biedt een uitweg uit ontzaglijk veel problemen. Het kan in families, in vriendschappen bevrijdend zijn.
Toch was Jezus was geen doetje. Hij had zelfvertrouwen, Godsvertrouwen. Hij was beslist wat je noemt assertief. ‘Waarom slaat u Mij?’, vraagt Hij de hogepriester tijdens zijn proces als een van diens dienaren Hem een klap geeft. ‘Als Ik iets verkeerds gezegd heb, zeg dan wat er verkeerd was, maar als het juist is wat Ik gezegd heb, waarom slaat u Me dan? (Joh.18:23) Wat niet normaal is, hoef je ook niet normaal te vinden. Dat doet ook Jezus niet.
En er zijn ook situaties waarin je de ander beslist niet de andere wang toe mag keren. Dat kan zelfs radicaal verkeerd zijn. Het kan zijn dat je voor anderen die aan je zorg zijn toevertrouwd opkomen moet. Als het heil van je kinderen op het spel staat. Als in een ernstig geval je man of vrouw, je partner hen kwaad doet en geestelijk of lichamelijk mishandelt. Misbruik, om het ergste te noemen, mag je toch op geen enkele manier tolereren? Bijbelteksten kunnen een medicijn dat genezend werkt, maar ook een gif als je ze verkeerd gebruikt.
En wat betekenen deze woorden van Jezus politiek? Moeten we Poetin in Oekraïne en Trump bij alle oprispingen die nog komen hun gang laten gaan. Dat is toch laf?! Het optreden van onze demissionaire regering, ex-premier Schoof en ex-minister van Buitenlandse Zaken van Weel voorop, is zo karakterloos en onbeduidend. Ik hoop dat de nieuwe regering meer visie zal tonen en dapperder zal zijn. ‘Niemand heeft groter liefde dan die zijn leven inzet voor zijn vrienden’, zegt Jezus in Joh.15:13. Die woorden duiden op weerbaarheid, op het maken van moedige keuzes, zowel op persoonlijk vlak als politiek. Waar wil Jezus ons toch met zijn Bergrede hebben? Die vraag is belangrijk. Ze vraagt om gesprek, discussie thuis en in de gemeente.
ds. Treuren
13 februari 2026